Το flash.gr στο «Ελ. Βενιζέλος»: Χάος, καθηλωμένες πτήσεις και χιλιάδες εγκλωβισμένοι επιβάτες

Φωτογραφίες - βίντεο: Γιάννης Κέμμος, Video editor - Social Media: Ειρήνη Τσάκου

Σε κατάσταση γενικευμένου συναγερμού βρίσκεται η ελληνική αεροπλοΐα, καθώς έκλεισε το FIR Αθηνών, βυθίζοντας στο χάος το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» και προκαλώντας σοβαρή απορρύθμιση σε ολόκληρο το πτητικό δίκτυο της χώρας. Αφίξεις και αναχωρήσεις έχουν παγώσει, οι ακυρώσεις πολλαπλασιάζονται και εκατοντάδες επιβάτες παραμένουν εγκλωβισμένοι στους χώρους του αεροδρομίου, χωρίς σαφή εικόνα για το πότε θα επανέλθει η κανονικότητα.

Επιβάτες που έχουν συγκεντρωθεί από νωρίς στους χώρους αναχωρήσεων περιγράφουν εικόνες συνωστισμού, αναμονής στις ουρές και αβεβαιότητας για την πορεία των πτήσεών τους, ενώ οι αρμόδιες αρχές και τεχνικοί εργάζονται εντατικά για την αποκατάσταση της βλάβης.

Ο εκνευρισμός στο «Ελ. Βενιζέλος» είναι διάχυτος και η ταλαιπωρία των επιβατών τεράστια, όπως προκύπτει και από μαρτυρίες ανθρώπων που βρίσκονται αυτή την ώρα στο αεροδρόμιο. Πολλοί επιβάτες καταγγέλλουν ότι κλήθηκαν να παραδώσουν τις αποσκευές τους χωρίς να έχουν καμία επίσημη ενημέρωση για το αν και πότε θα πραγματοποιηθεί η πτήση τους, με αποτέλεσμα να βρίσκονται στον «αέρα» – κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ταξιδιώτες μαθαίνουν για ακυρώσεις εκ των υστέρων, αφού έχουν ήδη μπει στη διαδικασία check-in. Άλλοι στάθηκαν πιο τυχεροί: χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα οικογένειας με προορισμό το Λονδίνο, η οποία ενημερώθηκε εγκαίρως ότι η πτήση της ακυρώνεται πλήρως και πρόλαβε να μην παραδώσει τις αποσκευές της.

Το πρόβλημα όμως δεν σταματά εκεί. Οι επιβάτες που βλέπουν τις πτήσεις τους να ακυρώνονται ή να καθυστερούν για ώρες ζητούν αποζημιώσεις, χωρίς ωστόσο να λαμβάνουν ξεκάθαρες απαντήσεις για το αν και πότε θα τις δικαιούνται. Η αβεβαιότητα, σε συνδυασμό με την έλλειψη σαφούς ενημέρωσης, μετατρέπει το αεροδρόμιο σε πεδίο έντασης, με ανθρώπους κουρασμένους, εγκλωβισμένους και χωρίς εικόνα για την επόμενη ώρα.

Η κατάσταση, όπως μεταφέρεται από το πεδίο, δεν περιορίζεται στο σήμερα. Αυτή την ώρα, δεκάδες επιβάτες που είδαν τις πτήσεις τους να ακυρώνονται αναζητούν εναγωνίως οποιοδήποτε διαθέσιμο εισιτήριο, ακόμη και για προορισμούς με ενδιάμεσες στάσεις, προκειμένου να φύγουν με την πρώτη πτήση που θα καταστεί εφικτή.

Σύμφωνα με μαρτυρίες, τα γκισέ και τα τηλεφωνικά κέντρα των αεροπορικών εταιρειών έχουν «μπλοκάρει», καθώς όσοι έχουν εγκλωβιστεί στο «Ελ. Βενιζέλος» προσπαθούν ταυτόχρονα να επανακρατήσουν θέση. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ήδη τεχνητή έλλειψη διαθέσιμων θέσεων, γεγονός που προμηνύει σοβαρό πρόβλημα και για το πτητικό πρόγραμμα της επόμενης ημέρας.

Όπως επισημαίνουν επιβάτες, ακόμη και αν αποκατασταθεί τεχνικά το πρόβλημα στον εναέριο χώρο, η «ουρά» των ακυρωμένων πτήσεων και των εγκλωβισμένων ταξιδιωτών θα μεταφερθεί αναπόφευκτα στο αύριο, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την εύρεση εισιτηρίων. Με απλά λόγια, το χάος που εκτυλίσσεται σήμερα στο αεροδρόμιο απειλεί να εξελιχθεί σε πολυήμερη κρίση μετακινήσεων.

Τουλάχιστον 5 ώρες για αποκατάσταση των δρομολογίων 

Ξεκίνησε σταδιακά η διαδικασία αποκατάστασης του σοβαρού τεχνικού προβλήματος στον ελληνικό εναέριο χώρο, ωστόσο, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, θα απαιτηθούν τουλάχιστον 4 με 5 ώρες μέχρι να επανέλθει πλήρως η ομαλή λειτουργία. Μέχρι τότε, το σκηνικό στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» παραμένει χαοτικό, με έντονο εκνευρισμό επιβατών, αλλεπάλληλες καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων, ενώ οι αίθουσες αναχωρήσεων θυμίζουν πεδίο κρίσης.

Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα από το αεροδρόμιο της Αθήνας, η εικόνα είναι αποκαλυπτική της έκτασης του προβλήματος: οκτώ αεροσκάφη που είχαν λάβει άδεια απογείωσης δεν κατάφεραν τελικά να φύγουν και επέστρεψαν στις θέσεις στάθμευσης. Την ίδια στιγμή, τρεις πτήσεις με προορισμό την Αθήνα εκτράπηκαν σε άλλα αεροδρόμια, καθώς δεν υπήρχε δυνατότητα προσγείωσης, ενώ τέσσερις πτήσεις ακυρώθηκαν πλήρως.

Παράλληλα, 75 πτήσεις εμφανίζουν σημαντικές καθυστερήσεις, κυρίως λόγω των περιορισμών στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας και της χορήγησης αυστηρών slot απογείωσης, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση στους χώρους του αεροδρομίου.

Σε μια προσπάθεια αποσυμφόρησης, οι αρμόδιες αρχές επέτρεψαν απογειώσεις ανά τέσσερα λεπτά για πτήσεις με κατεύθυνση προς βορρά, ανατολή και νότο, ανεξαρτήτως τύπου ή μεγέθους αεροσκάφους. Πρόκειται για λύση ανάγκης, που καταδεικνύει το μέγεθος της κρίσης, την ώρα που το στοίχημα παραμένει η πλήρης αποκατάσταση πριν η κατάσταση ξεφύγει περαιτέρω.

Σοβαρό πρόβλημα στις ραδιοσυχνότητες 

Το κλείσιμο του FIR ήρθε ως αποτέλεσμα σοβαρού τεχνικού προβλήματος στις ραδιοσυχνότητες του ελληνικού εναέριου χώρου, που επηρεάζει άμεσα τις επικοινωνίες ελεγκτών και αεροσκαφών. Για λόγους απόλυτης ασφάλειας πτήσεων, επιτρέπονται μόνο περιορισμένες υπερπτήσεις, ενώ όλες οι αναχωρήσεις από τα ελληνικά αεροδρόμια έχουν ουσιαστικά «μπλοκαριστεί».

Στον πίνακα αφίξεων του Διεθνούς Αεροδρομίου Αθηνών κυριαρχούν οι ενδείξεις «cancelled» και «delayed», με τις πτήσεις εσωτερικού προς Αθήνα να ακυρώνονται μαζικά και να εξυπηρετούνται μόνο όσα αεροσκάφη βρίσκονταν ήδη στον αέρα τη στιγμή που εκδηλώθηκε το πρόβλημα. Το ντόμινο επεκτείνεται και στο εξωτερικό, καθώς πτήσεις από ευρωπαϊκά αεροδρόμια είτε καθυστερούν είτε εκτρέπονται.

ΥΠΑ: Πρόβλημα Συχνοτήτων στο F.I.R. Αθηνών

«Κάποιες συχνότητες που εξυπηρετούν τις ανάγκες του FIR Αθηνών αντιμετωπίζουν πρόβλημα το οποίο διερευνάται μαζί με αρμόδιους εξωτερικούς φορείς», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας. Και συμπληρώνει «προκειμένου για την απόλυτη διατήρηση της ασφάλειας των πτήσεων, εξυπηρετείται μόνο μέρος των υπερπτήσεων, και έχουν τεθεί περιορισμοί στα ελληνικά αεροδρόμια. Προς τούτο έχει ήδη εκδοθεί σχετικό ΝΟΤΑΜ. Το θέμα τελεί υπό διερεύνηση και θα υπάρξουν νεότερες ανακοινώσεις».

Από την πλευρά τους, οι αεροπορικές εταιρείες δίνουν μάχη με τον χρόνο για  επαναπρογραμματισμούς, σε μια ημέρα αυξημένης κίνησης, κυρίως λόγω αφίξεων. Ωστόσο, με το FIR κλειστό, τα περιθώρια διαχείρισης είναι ελάχιστα και οι επιπτώσεις γίνονται όλο και πιο βαριές.

Διαψεύδει ο ΟΤΕ πρόβλημα στις ραδιοσυχνότητες 

Νωρίτερα σήμερα η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ενημέρωσε τον ΟΤΕ για πρόβλημα στις ραδιοσυχνότητες επικοινωνίας των ελληνικών αεροδρομίων. Ο πρώτος έλεγχος δεν κατέδειξε τεχνικό πρόβλημα σε κυκλώματα ΟΤΕ. Είμαστε σε στενή συνεργασία με την Πολιτική Αεροπορία για να βοηθήσουμε στον εντοπισμό του προβλήματος και την εξεύρεση λύσης.

Το τεχνικό ζήτημα επηρεάζει όλες τις πτήσεις προς και από την Ελλάδα και ήδη γίνεται αγώνας δρόμου για την αποκατάσταση του προβλήματος.

Τι συμβαίνει από τη στιγμή που «κλείνει» το FIR

• 0–30 λεπτά | Πάγωμα των πτήσεων

Αναστέλλονται άμεσα όλες οι αναχωρήσεις και προσγειώσεις. Επιτρέπονται μόνο πτήσεις που βρίσκονται ήδη στον αέρα και χρειάζονται ασφαλή προσγείωση.

• 30–90 λεπτά | Εκτροπές και αλλαγές πορείας

Αεροσκάφη που κατευθύνονται προς τη χώρα εκτρέπονται σε εναλλακτικά αεροδρόμια γειτονικών κρατών ή αλλάζουν πλήρως διαδρομή, περνώντας εκτός του προβληματικού FIR.

• 1–3 ώρες | Ντόμινο σε Ευρώπη και διεθνώς

Η κυκλοφορία μεταφέρεται προσωρινά σε γειτονικά FIR, με συντονισμό από τον Eurocontrol και την ICAO. Δημιουργούνται καθυστερήσεις, ακυρώσεις και χάνονται ανταποκρίσεις.

• Μετά τις 3 ώρες | Επιχειρησιακό και οικονομικό σοκ

Οι αεροπορικές εταιρείες μπαίνουν σε καθεστώς κρίσης. Καύσιμα, αποζημιώσεις επιβατών, πληρώματα εκτός βάσης, αεροσκάφη «κολλημένα» σε λάθος αεροδρόμια. Το κόστος μετριέται σε εκατομμύρια ευρώ ανά ημέρα.

Γιατί είναι τόσο σοβαρό

Το FIR δεν αφορά μόνο μια χώρα, αλλά αποτελεί κομβικό κομμάτι των διεθνών εναέριων διαδρόμων. Το κλείσιμό του ισοδυναμεί με προσωρινή έξοδο μιας περιοχής από τον παγκόσμιο αεροπορικό χάρτη.

Πότε κλείνει ένα FIR

– σοβαρή τεχνική βλάβη (επικοινωνίες, ραντάρ)
– λόγοι ασφάλειας πτήσεων
– πολεμικές ή έκτακτες καταστάσεις

Το πρόβλημα επηρεάζει τόσο τις εσωτερικές πτήσεις όσο και τα δρομολόγια από και προς το εξωτερικό, με άμεσο αντίκτυπο στις προγραμματισμένες επιστροφές εκδρομέων που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν μέσα στη σημερινή ημέρα.

Το κλείσιμο του FIR Αθηνών δεν είναι απλώς μια «κακή στιγμή» για τις πτήσεις. Είναι το βαρύτερο δυνατό σενάριο στην αεροπλοΐα, με άμεσες συνέπειες σε επιβάτες, αεροδρόμια, αεροπορικές εταιρείες και συνολικά στη λειτουργία της χώρας ως διεθνή αεροπορικό κόμβο. Και όσο περνά η ώρα χωρίς αποκατάσταση, το χάος στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» βαθαίνει.